Blog: Roelof

Agrimaco-team draagt bij aan een oplossing door multidisciplinaire benadering

Roelof de Haan

Er is een noodzakelijke vernieuwing nodig in de relatie tussen landbouwproductie en de uiteindelijke consument ter behoud van biodiversiteit, natuurlijk landschap en op termijn behoud van de voedselproductie voor Nederland.

Afgelopen maanden zijn in hoog tempo allerlei plannen voor en over de landbouw en het landschap gepresenteerd en meegegeven bij de formatie van het nieuwe kabinet. Algemeen wordt erkend dat een herschikking van de landbouw noodzakelijk is voor behoud van onze natuurlijke landschappen, het toekomstig veiligstellen van de agrarische sector en onze voedselvoorziening.

De ideeën over hoe dat te bereiken verschillen meer dan appels en peren.

Men kijkt naar elkaar voor een grondige herschikking van de landbouw, waarbij sommigen alvast een voorzet vanuit hun perspectief geven, zoals Veerman CS tot Imke de Boer die dit nogmaals met Wageningse bollebozen tot in detail gesubsidieerd gaan uitwerken, of een oplossing voor het ammoniak vraagstuk aangedragen door dhr. Jan Willem Erisman met als perspectief geen veehouderij meer in de Gelderse Vallei of het Groene Hart.

Goede initiatieven met als algemeen kenmerk dat de relatie landbouwproductie en consument/burger niet benoemd wordt en niet wordt meegenomen bij de analyse van het vraagstuk en daarmee ook geen onderdeel van de uit te werken oplossing(en) wordt.

In heel Nederland wordt in allerlei projecten gewerkt aan versterking van het landschap en minder milieubelasting vanuit de landbouwproductie. Zo ook bij Brabants Bodem in het Van Gogh Nationaal Park.  Diverse projecten om met name de melkveehouderij te versterken om het kenmerkende landschap VGNP te versterken.

Vanuit Agrimaco, met initiatieven als Bodemberaad, duurzaam watergebruik en praktijktraining Bodem en Koe, zien we dat de details uitgebreid worden aangepakt, soms een beetje worden opgelost, en na verloop van tijd komen er weer nieuwe loten aan de boom en worden er weer nieuwe initiatieven opgetuigd. Waarbij de constatering is dat de problemen blijven bestaan.

Ons inziens blijven twee fundamentele onderdelen van deze gebiedsprocessen buiten schot, namelijk dat van de kwaliteit van het landschap en het onderliggende economische proces dat de landbouwprijzen aanstuurt en daarmee de ontwikkeling van melkveehouderijbedrijven.

Het landschap, dat niet alleen mooie woorden nodig heeft, maar ook waardering en beloning voor wat ze bewerkstelligt, wordt op landelijk en provinciaal niveau ondergewaardeerd. In mooie woorden kun je niet wandelen, fietsen of van eten. Kortom als het landschap onze leidraad moet worden en de basis moet leggen voor biodiversiteit, klimaatbeheer en voedselvoorziening, dan moet ze leidend worden en niet de resultante.

Daarvoor is een Deltaplan Landschap nodig waarin alle noodzakelijke ingrediënten van het Nederlandse landschap hun geëigende plek en waardering krijgen. Dan moeten de economische parameters daarop worden afgestemd.

De landbouweconomie van Nederland moet daarmee ook op de schop. Als drager van het landschap heeft de landbouw jaren bijgedragen aan de bloeiende economie die Nederland is en tegelijkertijd is die landbouw en natuurlijke omgeving uitgemolken.

Steeds lagere voedselprijzen voor consumenten, of zoals op dit moment gemakkelijk gezegd wordt, lage prijzen voor landbouwproducten om te kunnen exporteren verdragen zich niet met een verantwoord inkomen van landbouwers en verdragen zich niet met een revival van het landschap als die landbouwers en dat landschap niet gewaardeerd worden.

Lage voedselprijzen en een lelijk landschap zijn nu twee zijdes van dezelfde medaille. Voedsel, biodiversiteit, natuurkwaliteit, ‘schoon’ landschap, ze kunnen bijdragen aan het welbevinden van de Nederlandse maatschappij en 17 miljoen burgers. Alleen als ook de onderliggende waardes van het economisch model worden aangepast, heeft het landschap met al haar waardes een kans. Als de race voorbij de bodem wordt gehandhaafd, is het resultaat een uitgeknepen landschap en is en blijft de biodiversiteit van Nederland het kind van de rekening.

r.dehaan@agrimaco.nl