NDICEA als basis voor optimale bemesting 

Nicole Bartelds is bodemonderzoeker bij het Louis Bolk Instituut en werkt met veel passie aan het cLEAN project. Haar taak is het modelleren van de emissies om zo de cLEAN taakkaarten te optimaliseren voor bemesting. Als basis hiervoor gebruikt ze het bekende en binnen het Louis Bolk instituut veel gebruikte NDICEA-model. Daarnaast is het de ambitie om ook de beprijzing van emissies inzichtelijk te maken in de tool waarmee de taakkaarten worden gemaakt.   

Doordat zij thuis ook een akkerbouwbedrijf runnen, weet Nicole Bartelds als geen ander waar de boeren behoefte aan hebben. Volgens haar heeft precisielandbouw zich in de afgelopen jaren verder ontwikkeld, maar moeten de oplossingen beter aansluiten bij de behoeften van de boeren. “In principe zijn de meeste boeren enthousiast om met nieuwe technieken aan de slag te gaan. Maar veel systemen blijken slecht op elkaar afgestemd te zijn, of boeren raken de weg kwijt in het woud aan mogelijkheden. Voor boeren moet het gewoon werken.”   

Eenvoudig toepasbaar 

Nicole vertelt dat er met de huidige techniek veel mogelijk is, maar het moet eenvoudiger toepasbaar zijn en de adviezen moeten goed onderbouwd zijn. Dat geldt ook voor het preciezer toedienen van meststoffen, haar werkveld binnen cLEAN. Het optimaliseren van bemesting betekent in de praktijk dat er vanuit vele studies en proeven berekend wordt hoe het gewas precies reageert op een bepaalde bemesting. “Je moet scenario’s doorrekenen op basis van doseringen met de minst mogelijke risico’s op uitspoeling en de optimale opbrengst,” legt de onderzoekster uit. Dat proces heet modelleren.  

Fijnmazige scenario’s 

Binnen cLEAN kijkt ze daarbij naar het fijnmazige patroon binnen een perceel, de ‘vlakken’. Bij iedere teler zijn drie vlakken intensief bemonsterd. Binnen deze vlakken van 10x10 meter wordt gekeken naar onder andere de textuur van de grond en het gehalte aan organische stof. De optimalisatie van de bemesting vindt dus plaats op ieder vlak specifiek. “Je berekent bijvoorbeeld het mogelijke gevaar van uitspoeling bij een bepaalde hoeveelheid bemesting met scenario’s door alles hetzelfde te houden, behalve één gegeven, zoals organische stof. Daar komt een curve uit in de grafiek hoe de emissie afhankelijk is van het organische stof gehalte.” Nicole legt uit dat je met de fijnmazige bodemkaart binnen cLEAN veel meer scenario’s kunnen worden doorgerekend. Zo kan je een optimale bemesting voor het gewas bepalen met zo min mogelijke kans op verliezen door uitspoeling.  

Eenvoudiger maken 

Binnen NDICEA stoppen we normaal gesproken het hele bouwplan in het model en moeten we alle scenario’s invullen. “Dat is veel en complex handmatig werk. Je moet ook veel gegeven telkens opnieuw kopiëren. Dankzij cLEAN kunnen we er nu een IT’er aan zetten om dit werk zoveel mogelijk te automatiseren,” zo stipt Nicole nog een voordeel van het cLEAN project aan. Deze versimpeling kan het gebruik door boeren stimuleren. 

Emissiekosten zichtbaar maken 

In de toekomst wordt het waarschijnlijk steeds belangrijker om als bedrijf emissies aantoonbaar te maken. Binnen cLEAN werkt Nicole daarom ook aan het tastbaar maken van de beprijzing van emissies op basis van deskresearch. Daarbij worden alle kosten financieel inzichtelijk gemaakt, zowel de inkoop van meststoffen als de kosten van verliezen. “Het gaat niet alleen om managementmaatregelen op je eigen bedrijf, maar bijvoorbeeld ook om de inkoop van stikstof.” De productie daarvan zorgt ook voor uitstoot en moet je dan ook meenemen.  

In de toekomst zal ook zowel de uitstoot als de vastlegging van CO2  in de bodem aan het model worden toegevoegd.